یکی از اصلیترین چالشهایی که تجار و بازرگانان برای تجارت بینالملل و واردات کالا به ایران با آن مواجه هستند، آشنایی با قوانین و مقررات گمرکی و تعیین کد تعرفه گمرکی است. فرض کنید میخواهید یک محموله موبایل یا قطعات الکترونیکی را از چین به ایران وارد کنید، مهمترین بخش از فرایند این واردات، تعیین کد تعرفه گمرکی یا HS Code است؛ زیرا با کوچکترین اشتباه در آن، هزینههای وارداتتان دو برابر میشود یا حتی ممکن است که کالا در گمرک توقیف شود.
HS Code یا کد بینالمللی کالا، یک سیستم استاندارد جهانی است که توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) برای طبقهبندی، شناسایی و تعیین تعرفههای گمرکی کالاها طراحی شده است. این کد در ایران برای محاسبه حقوق ورودی شامل تعرفه گمرکی و سود بازرگانی کاربرد دارد و شما را از مجاز یا غیرمجاز بودن کالا، مجوزهای لازم و حتی ریسکهای حملونقل مطلع میکند. بدون HS Code صحیح، فرایند ترخیص کالا از گمرک زمانبر و البته پرهزینه خواهد بود. در ادامه با ما همراه باشید تا با ساختار اچ اس کدها و نحوه استعلام آن بیشتر آشنا شوید.
برای دریافت فایل PDF کتاب مقررات صادرات و واردات (جدول کامل hs code)، در بخش نظرات همین صفحه پیام بگذارید تا فایل برای شما ایمیل شود.
HS Code، زبان مشترک گمرکها در سراسر جهان
HS Code مخفف عبارت Harmonized System Code و به معنای کد سیستم هماهنگ است و بهصورت یک سیستم عددی استاندارد، برای طبقهبندی بیش از 98 درصد کالاهای تجاری جهان مورد استفاده قرار میگیرد. بر اساس کنوانسیون کیوتو، بیش از 200 کشور از جمله ایران از این کد برای هماهنگی و تسهیل در تجارت بینالمللی استفاده میکنند.
کد تعرفه گمرکی یک شماره منحصربهفرد 8 رقمی و مبنای شناسایی کالا در گمرک است. شش رقم اول آن بینالمللی بوده و در گمرکات همه کشورها یکسان است و دو رقمی بعدی این کد بر اساس قوانین گمرکی هر کشور به طور خاص تعیین میشود و جزئیات بیشتری از کالا را بیان میکند. لیست کامل کد تعرفه گمرکی همه کالاها در کتاب مقررات صادرات و واردات ثبت شده است.
برای مثال، HS Code برای گردو با پوست و خشک شده 08023100 تعیین شده است. البته این کد برای همه گردوها یکسان نیست و کد تعرفه گمرکی گردو بدون پوست 08023200 و گردو آرکا 08028000 است. پس برای تعیین کد تعرفه گمرکی دقیق باید به جزئیات کالا دقت کرد. این کد علاوه بر این که نوع کالا را مشخص میکند به گمرک کمک میکند تا تعرفههای مناسب را روی آن اعمال نماید. بدون این کد، فاکتورهای تجاری (پروفرما اینویس) ناقص بوده و حملونقل با مشکل مواجه خواهد شد.
ساختار و تفسیر HS Code
درک ساختار HS Code کلید موفقیت واردات است. در این سیستم همه کالاها در 21 بخش اصلی و 99 فصل طبقهبندی شدهاند و هر کد تعرفه گمرکی 8 رقم را شامل میشود و هر رقم بیانگر جزئیات خاصی از کالا است. دو رقم اول این کد بیانگر فصل کالا و دو رقم دوم بیانگر سرگروه هستند. دو رقم سوم زیر گروه را نشان میدهند و در نهایت دو رقم چهارم مشخصکننده جزئیات ملی و بیشتر کالا هستند که بر اساس قوانین گمرک ایران تعیین میشوند.
WCO هر پنج سال، یکبار بهروزرسانیهای HS Code را انجام میدهد. آخرین بهروزرسانی عمده این سازمان در سال 2022 بوده و شامل فناوریهای جدیدی مانند پرینترهای سهبعدی و پهپادها میشد.
سرفصل های جدول کتاب مقررات واردات و صادرات
فصول اصلی HS کد را بر اساس کتاب مقررات صادرات و واردات 1405به شرح زیر است:
| بازه فصل | گروه اصلی کالا |
|---|---|
| 01-05 | حیوانات زنده و فرآوردههای حیوانی |
| 06-14 | محصولات نباتی |
| 15 | چربیها و روغنها (حیوانی و نباتی) |
| 16-24 | مواد خوراکی و نوشیدنی |
| 25-27 | محصولات معدنی |
| 28-38 | مواد شیمیایی و محصولات مرتبط |
| 39-40 | پلاستیک و کائوچو (لاستیک) |
| 41-43 | پوست، چرم و خز |
| 44-49 | چوب، خمیر چوب، کاغذ و مصنوعات آن |
| 50-63 | منسوجات و پوشاک |
| 64-67 | کفش، سرپوش و مصنوعات مرتبط |
| 68-70 | محصولات سنگی، سرامیکی و شیشهای |
| 71 | مروارید، جواهرات و فلزات گرانبها |
| 72-83 | فلزات اساسی و مصنوعات فلزی |
| 84-85 | ماشینآلات و تجهیزات الکتریکی/مکانیکی |
| 86-89 | وسایل حملونقل |
| 90-92 | ابزار دقیق، اپتیک و آلات موسیقی |
| 93 | اسلحه و مهمات |
| 94-96 | کالاهای متفرقه (مبلمان، اسباببازی و غیره) |
| 97 | آثار هنری، عتیقهجات و مجموعهها |

اهمیت انتخاب صحیح کد تعرفه گمرکی
HS Code بیش از یک شماره ساده است. تعیین صحیح و دقیق این کد، کلید صرفهجویی در هزینهها و جلوگیری از بروز مشکلات قانونی خواهد بود. HS Code مبنای تعیین حقوق ورودی است که شامل تعرفه گمرکی و سود بازرگانی میشود. برای مثال کد تعرفه گمرکی موبایل که در ردیف 8517 قرار دارد، 5% تعرفه گمرکی را شامل میشود؛ اما در صورت تعیین اشتباه HS Code برای موبایل ممکن است ناچار باشید 20% تعرفه برای این کالا بپردازید.
از جمله کاربردهای کد تعرفه گمرکی عبارتاند از:
- محاسبه هزینههای واردات.
- شناسایی مجوزهای لازم.
- مجاز یا غیرمجاز بودن کالا برای جلوگیری از ریسکهای قانونی.
- مدیریت ریسک با شناسایی کالاهای خطرناک مانند مواد شیمیایی برای حملونقل ایمن.
- افزایش سرعت ترخیص.
اشتباه در تعیین HS Code میتواند منجر به جریمه، توقف ترخیص و افزایش هزینههای واردات تا 100% شود. طبق گزارشهای گمرک ایران هر ساله هزاران محموله وارداتی به دلیل تعیین کد تعرفه گمرکی نادرست با تأخیر ترخیص میشوند و زیانهای مالی زیادی را متحمل خواهند شد.
روشهای پیدا کردن hs کد کالا
حالا به بخش عملی، نحوه دریافت کد تعرفه گمرکی میرسیم. برای پیدا کردن کد تعرفه گمرکی راههای مختلفی وجود دارد؛ اما تمرکز ما بر ابزارهای داخلی و رایگان است. از جمله این روشها:
- مراجعه به سایت ایرانکد (irancode.ir): وارد سایت ایران کد شده و روی بخش تناظرات کدهای بینالمللی کلیک کنید. سپس گزینه عنوان را انتخاب کرده و در فیلد مربوطه نام کالا را سرچ کنید تا کد 8 رقمی، شرح و تعرفه برایتان نمایش داده شود.
- مراجعه به کتاب مقررات صادرات و واردات: کتاب سالانه سازمان توسعه تجارت را از سایت این سازمان دانلود کنید و در فایل PDF با استفاده از فهرست، فصل مرتبط با کالای خود را پیدا کرده و بعد نام کالا را در آن جستجو کنید تا کد و تعرفههای مربوط به آن را ببینید.
- مراجعه به سایتهای بینالمللی (Trade Map): برای بررسی بازار جهانی و یافتن کد بینالمللی (شش رقم اول) به سایت trademap.org بروید و در کادر جستجو، نام کالا را به انگلیسی بنویسید. نتایج جستجو برایتان ظاهر میشوند، آنها را بررسی کرده و HS Code بینالمللی کالای خود را پیدا کنید.
- مشاوره با کارشناسان حرفهای: برای اطمینان از صحت کد تعرفه گمرکی تعیین شده، بهترین کار مشورت با افراد متخصص در این حوزه است. کارشناسان شرکت ترخیص زارعی با آگاهی کامل از قوانین و بهروزرسانیها، HS Code دقیق را برای کالای شما مخص میکنند و به این وسیله مانع از بروز تأخیر در فرایند ترخیص شده و هزینهها را تا حد زیادی کاهش میدهند.
نتیجهگیری
کد تعرفه گمرکی یا HS Code، ابزاری ضروری برای واردات است که علاوه بر کنترل هزینهها از بروز مشکلات قانونی و جریمه و حتی توقیف کالا جلوگیری خواهد کرد. با درک تعریف، شناخت ساختار و کاربردهای این کد میتوانید واردات خود را بهصورت حرفهای و با کمترین ریسک مدیریت کنید.
سوالات متداول
1-HS Code چیست؟
HS Code یک سیستم عددی 8 رقمی برای طبقهبندی کالاها در فرایند تجارت جهانی است و مبنای تعیین تعرفه و مجوزهای لازم برای واردات قرار میگیرد.
2-ساختار HS Code چگونه است؟
دو رقم اول کد فصل، دو رقم دوم سرگروه، دو رقم سوم زیرگروه و دو رقم چهارم جزئیات ملی را نشان میدهند.
3-چگونه HS Code کالا را پیدا کنیم؟
هر چند که میتوانید از ابزارهای مختلف جستجو برای تعیین کد تعرفه گمرکی استفاده کنید؛ اما بهترین راهکار کمک گرفتن از افراد متخصص در حوزه واردات و صادرات است. مجموعه بازرگانی زارعی با بهرهگیری از تخصص و تجربه بالای کارشناسان خود این تضمین را به شما میدهد که با تعیین دقیق کد تعرفه گمرکی، روند ترخیص را برایتان تسهیل کرده و سرعت میبخشد و مانع از افزایش هزینههای مربوط به واردات خواهد شد.








